Ο Άγιος Αθανάσιος

Κατάλογος Βιβλίων

Ο Άγιος Αθανάσιος είναι η εκκλησία του χωριού μας και βρίσκεται στο ανατολικό μέρος της πλατείας. Είναι ο τόπος από όπου πέρασαν και θα περάσουν, τα βασικά στάδια της ζωής των (Βάπτιση, γάμος, Θάνατος), όλοι όσοι έζησαν και θα ζήσουν στο Κωσταλέξι.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Η σημερινή εκκλησία ολοκληρώθηκε σε διαδοχικές φάσεις. Οι πληροφορίες που διαθέτουμε αρχίζουν την ιστορία της από το 1876.

 

Ο ΚΥΡΙΩΣ ΝΑΟΣ

Στη βόρεια πλευρά της εκκλησίας είναι εντοιχισμένη μία πλάκα, η οποία γράφει, ανορθόγραφα, "1876 12 ΟΧΤΟΝΒΡΗΟΥ", δηλαδή, "1876 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ".

Παιχνίδια στην Ράχη

Κάτω από τη θέση, στην οποία βρίσκεται σήμερα η πλάκα, πρέπει να ήταν η Κυρία Πύλη της αρχικής εκκλησίας που χτίστηκε την ανωτέρω χρονολογία. (12 Οκτωβρίου 1876).

 

Η αρχική αυτή εκκλησία είχε μήκος 10,50 μέτρα και πλάτος 9,60 μέτρα και πρέπει να χτίσθηκε στη θέση παλαιότερης εκκλησίας. Είναι άγνωστο δε αν πρόκειται για τελείως καινούρια εκκλησία ή περί επεκτάσεως της παλαιάς. Η Εκκλησία αυτή είχε και γυναικωνίτη.

 

Το 1930 με 1931 έγινε επέκταση της εκκλησίας αυτής, προς τα δυτικά, κατά 8,80 μέτρα. Με την επέκταση αυτή, η εκκλησία, απόκτησε συνολικό μήκος 19,30 μέτρα και έγινε όπως φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

Το 1950 με 1951 κατασκευάσθηκαν οι κολόνες στο εσωτερικό της εκκλησίας.

Το 1970 προστέθηκε ο πρόναος, ο οποίος έχει μήκος 2,55 μέτρα, και κατασκευάσθηκε το υπερυψωμένο μέρος της στέγης. Χτίστης αμφοτέρων, ήταν ο Δημήτριος Κανατάς του Σπύρου.

ΤΟ ΤΕΜΠΛΟ

Το 1967 αντικαταστάθηκε το παλιό τέμπλο με αυτό που είναι σήμερα και το οποίο φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΗΣΗ

Το 1964 ζωγραφίστηκε η εικόνα του Μέγα Αρχιερέα στην Ωραία Πύλη (Όπως τη βλέπουμε στην προηγούμενη φωτογραφία). Στο κάτω μέρος της εικόνας είναι γραμμένο το εξής:

 

«ΑΦΙΕΡΟΥΤΑΙ

ΥΠΟ ΕΥΣΕΒΩΝ ΝΕΩΝ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ 1964»

 

Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι, τα χρήματα για την πληρωμή του ζωγράφου, συγκεντρώθηκαν από τα έσοδα θεατρικής παράστασης, που δόθηκε το 1963. Να, λοιπόν, που το χωριό μας έχει και θεατρική παράδοση.

 

Το 1971 ζωγραφίστηκε η εικόνα του Παντοκράτορα που είναι στην οροφή του υπερυψωμένου μέρους της Εκκλησίας, την οποία βλέπουμε στην επόμενη φωτογραφία.

Από το 2000 άρχισε η αγιογράφηση του συνόλου του Ναού. Σήμερα, Ιανουάριος 2004, έχει, σχεδόν, ολοκληρωθεί. Μία εικόνα της αγιογράφησης φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

ΤΟ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟ

Όταν, οι Κωσταλεξιώτες, επεξέτειναν την εκκλησία τους, το 1930 με 1931, δεν κατασκεύασαν και καμπαναριό, αλλά κρέμασαν την καμπάνα από ένα χονδρό κορμό, τον οποίο είχαν στερεώσει στο δυτικό τοίχο της Εκκλησίας. Το ξύλο, όμως, σάπισε και ήταν αναγκαία η αντικατάστασή του με σιδερένια δοκάρια. Αλλά, για το πώς έγινε αυτό, διαβάστε το στην ενότητα «Ο ΓΕΡΟ ΣΕΜΣ ΠΑΛΛΑΣ ΚΑΙ Η ΚΑΜΠΑΝΑ ΤΟΥ ΑΪ ΘΑΝΑΣΗ».

 

Το πρώτο καμπαναριό κατασκευάσθηκε το 1964. Τούτο αποδεικνύεται από την εντοιχισμένη, επάνω στο καμπαναριό, μαρμάρινη πλάκα, η οποία φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία. Χτίστης του καμπαναριού ήταν ο Κωνσταντίνος Παπαυγέρης του Γεωργίου.

Κατά τον Αύγουστο του 2005, με πρωτοβουλία του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, έγινε, η ανακαίνιση του καμπαναριού της Εκκλησίας.

 

Από τη σύγκριση των δύο φωτογραφιών φαίνεται ότι, το ανακαινισμένο καμπαναριό, είναι πιο κομψό με ωραία διακόσμηση, η οποία πλησιάζει τη βυζαντινή αρχιτεκτονική.

 

Την ανακαίνιση του καμπαναριού, ανέλαβε και ολοκλήρωσε με επιτυχία, ο Κωσταλεξιώτης μάστορας Δημήτριος Κανατάς του Σπύρου.

Στο σημερινό καμπαναριό είναι δύο καμπάνες, μία μικρή και μία μεγαλύτερη. Η παλιά ιστορική καμπάνα είναι η μεγαλύτερη. Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Αναγνωστόπουλο του Λεωνίδα, αυτήν την καμπάνα χτύπησε ο πατέρας μου, το 1945, για να αναγγείλει πρώτος, στους χωριανούς, το χαρμόσυνο γεγονός της αποχωρήσεως των Γερμανών από τη Λαμία και φωνάζοντας, ταυτόχρονα, «Ελευθερία, Ελευθερία...».

Η ΕΝΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

Το 1835, το Κωσταλέξι και οι Κομποτάδες, ήταν μία ενορία1. Συγκεκριμένα γράφονται, στον κώδικα που αναφέρεται στη σημείωση, τα εξής:

 

«Εδόθη τω πρεσβυτέρω2  Ευσταθίω Παναγιώτου η των χωρίων Κομποτάδες και Κωσταλέξι ενορία».

 

Τούτο επιβεβαιώνεται και από την επόμενη άδεια γάμου που εκδόθηκε το ίδιο έτος (1835)3,  η οποία έχει ως ακολούθως:

 

«Εδόθη άδεια γάμου προς τον εφημέριον Κομποτάδων και Κωσταλέξι, διά να στεφανώση τον Αθανάσιον Κωνσταντίνου από το Κωσταλέξι και την  Μαγδαληνήν Νικολάου από τό Φραντζί, αμφοτέρους εις πρώτον γάμον. Λαμία 12 Ιουνίου 1835»

 

Αντίθετα, στις επόμενες άδειες γάμου που εκδόθηκαν το 18364,  ο πρεσβύτερος Ευστάθιος αναφέρεται σαν εφημέριος μόνο των Κομποτάδων. Οι άδειες γάμου είναι οι ακόλουθες:

 

«Εδόθη άδεια γάμου προς τον πρεσβύτερον Ευστάθιον εφημ. Κομποτάδας διά να στεφανώση τον Αθανάσιον Παπαγιαννόπουλον μετά της Δέσπως Αποστολάκη αμφοτέρους εις γάμον πρώτον». Λαμία 12 Αυγούστου 1836»

 

«Προς τον εφημ. του χωρίου Κομποτάδων, πρεσβ. Ευστάθιον, διά να στεφανώση τον Κ. Μαράθου μετά της Αικατερίνης του Κυρίτση Γουργιώτη, αμφοτέρους εις γάμον πρώτον. Λαμία 2 Σεπτεμβρίου 1836»

 

«Προς τον εφημ. του χωρίου Κομποτάδων, πρεσβύτερον Ευσταθίου, διά να στεφανώση τον Γεώργιον Κώνστα μετά της Δέσπως Μήτρου, βλαχοποιμένα, αμφοτέρους εις γάμον πρώτον. Λαμία 3 Οκτωβρίου 1836»

 

Απ’ ό,τι βλέπουμε, το 1836, δεν έγινε κανένας γάμος στο χωριό μας.

 

Το ότι αναφέρεται ο παππα Ευστάθιος, το 1836, ως ιερέας μόνο των Κομποτάδων,  εξηγείται και από το γεγονός ότι, το 1835, το χωριό μας απόκτησε το δικό του Κωσταλεξιώτη ιερέα τον πρεσβύτερο Γιάννη Καρυώτη, τον «παππα Γιάννη» όπως τον έλεγαν. Την πληροφορία αυτή μου την έδωσε και ο αείμνηστος Ευθύμιος Καρυώτης του Θεμιστοκλή. Από τότε και μέχρι σήμερα το χωριό μας αποτελεί ιδιαίτερη ενορία.

ΟΙ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙΩΤΕΣ ΙΕΡΕΙΣ

Για τους ιερείς του χωριού μας έχουμε πληροφορίες από το 1835 και μετά και είναι οι ακόλουθοι:

Ο Πρεσβύτερος Γιάννης Καρυώτης (παππα Γιάννης)

1835 - 1863

 

Ήταν ιερέας του χωριού μας από το 1835 μέχρι το 1863. Τούτο αποδεικνύεται από άδεια γάμου, που έγινε στο Κωσταλέξι και που εκδόθηκε στις 18 Μαΐου 1863.

 

Ο «παππα Γιάννης» ήταν ο πρώτος Κωσταλεξιώτης ιερέας μετά την απελευθέρωση του Ζητουνίου (Λαμίας) και του χωριού μας από τους Τούρκους.

Ο Πρεσβύτερος Κωνσταντίνος Καρυώτης (παππα Κώστας)

1867 - 1894

Το 1864 και το 1865 δεν έγινε κανένας γάμος στο χωριό μας και δεν γνωρίζουμε ποιος ήταν ιερέας. Από άδεια γάμου που έγινε στο Κωσταλέξι και η οποία εκδόθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1866, πληροφορούμεθα ότι, το γάμο αυτόν, τον ευλόγησε ο ιερέας των Κομποτάδων, παππα Θεόδωρος. Αυτό σημαίνει ότι το χωριό μας δεν είχε ιερέα το έτος αυτό.

 

Από άλλη άδεια γάμου, που εκδόθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1867, αρχίζει να αναφέρεται, σαν ιερέας του χωριού μας, ο Κώστας Καρυώτης, γιος του παππα Γιάννη. Ο «παππα Κώστας» ήταν ιερέας του χωριού μας μέχρι το 1894. Τούτο αποδεικνύεται από άδεια γάμου που εκδόθηκε στις 29 Απριλίου 1894, το μυστήριο του οποίου τέλεσε ο παππα Κώστας. Από τον «παππα Κώστα» προέκυψε και το επώνυμο «Παπακώστας» του χωριού μας.

Ο Πρεσβύτερος παππα Στάθης (παππα Στάθ’ς)

1894 - 1929

 

Ο «παππα Στάθ’ς» (Παππαστάθης), ήταν γιος του παππα Κώστα. Τον Στάθη τον πάντρεψε, ο πατέρας του, στις 14 Ιανουαρίου 1892 και, έτσι, ήταν έτοιμος να χειροτονηθεί ιερέας με τον τίτλο του Πρεσβυτέρου.

 

Δεν υπάρχει έγγραφη μαρτυρία, για να πληροφορηθούμε πότε, ακριβώς, χειροτονήθηκε ιερέας. Κατά τον Ευθύμιο Καρυώτη ο «παππα Στάθ’ς» ήταν ιερέας από το 1894  μέχρι το 1929. Από τον «παππα Στάθ’» προέκυψε και το επώνυμο «Παπαευσταθίου» στο χωριό μας.

Ο Πρεσβύτερος Κωνσταντίνος Λάζος (παππα Λάζους)

1931 - 1943

Ο «παππα Λάζους» διετέλεσε ιερέας του χωριού μας από το 1931 μέχρι το 1943. Σαν ιερέα του χωριού μας τον επέλεξαν, οι χωριανοί  μας, ύστερα από ψηφοφορία.

 

Άλλος υποψήφιος ήταν ο Λεωνίδας Αναγνωστόπουλος του Ευθυμίου. Ο παππα Λάζος ήταν απόφοιτος της Ιερατικής Σχολής Κορίνθου και πολύ καλός ψάλτης.5

Ο Πρωτοπρεσβύτερος Αθανάσιος Παπαευσταθίου (παππα Θανάης)

1945 - 1976

Ο «παππα Θανάης» (Παππα Θανάσης) ήταν ιερέας του χωριού μας από τον Μάιο του 1945, που χειροτονήθηκε ιερέας, μέχρι τις 3 Φεβρουαρίου του 1976 που απεβίωσε. Ήταν γιος του «παπα Στάθ’».

 

Ο «παππα Θανάης», για να πάρει την απαιτούμενη μόρφωση, είχε φοιτήσει, για δύο χρόνια, στο Γυμνάσιο και στην Ιερατική Σχολή Λαμίας. Ήταν τόσο  καλός και σεμνός ιερέας που, ο Μητροπολίτης Φθιώτιδος, τον διόρισε εξομολογητή της περιφερείας.

Ο Πρεσβύτερος Χρήστος Φλέγκας (παππα Χρήστους)

1995 - Σήμερα (2004)

Ο «παππα Χρήστους» (Παππα Χρήστος) είναι ο τελευταίος χωριανός ιερέας [Από 14 Σεπτεμβρίου 1995 μέχρι σήμερα   (31 Μαΐου  2004)].

Ο συγκεκριμένος κλάδος των Καρυωταίων, που αρχίζει από τον παππα Γιάννη και φθάνει μέχρι τον παππα Θανάση, προσέφερε, στο χωριό μας, τέσσαρες ιερείς.  Από το 1835, που έγινε ιερέας ο «παππα Γιάννης», μέχρι το 1976 που απεβίωσε ο «παππα Θανάης», είναι 141 χρόνια. Από τα χρόνια αυτά κάλυψαν, οι ιερείς του συγκεκριμένου κάδου, τα 121 περίπου. Τα  ανωτέρω  είναι,  όντως,  μία  θαυμάσια  και εξαιρετική  θρησκευτική  και  κοινωνική προσφορά προς τους κατοίκους του χωριού μας.

ΟΙ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙΩΤΕΣ ΨΑΛΤΕΣ

Μέχρι τώρα ποτέ δεν έμεινε, το χωριό μας, χωρίς Κωσταλεξιώτες ψάλτες. Όλο και βρίσκονταν κάποιος, που είχε καλούτσικη φωνή και είχε την καλή διάθεση να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Εκκλησία του χωριού μας και, περαιτέρω, στους Κωσταλεξώτες. Οι άνθρωποι αυτοί πρόσφεραν τις υπηρεσίες των αφιλοκερδώς και με αξιοζήλευτη ευσυνειδησία, μεράκι και ενδιαφέρον.

Βασίλειος Μαργαρίτης

Τον έλεγαν και «Αναγνώστη», επειδή ήταν ψάλτης στην Εκκλησία Είναι ο κτήτορας της Εκκλησίας της Παναγίας.

Αθανάσιος Περγάνης του Ευσταθίου

Τον έλεγαν και  αυτόν «Αναγνώστη», επειδή ήταν ψάλτης στην Εκκλησία.6

Αντώνιος Ραχαβέλης του Μιχαήλ

Το παρατσούκλι του ήταν «Αντώνης» (Αντώνης), επειδή ήταν ο μοναδικός στο χωριό με αυτό το όνομα και δεν υπήρχε περίπτωση, να γίνει σύγχυση με κάποιον άλλον.

Γεώργιος Παπακώστας του Δημητρίου

Ήταν Δημοδιδάσκαλος γι’ αυτό και το παρατσούκλι του ήταν «ου Δάσκαλους» (Ο Δάσκαλος).

Δημήτριος Αναγνώστου του Δημητρίου

Το παρατσούκλι του ήταν «Παριδρουμήτσιους» (Παρεδρομήτσιος), που σημαίνει ο Μήτσιος, ο γιος του Παρέδρου. Τούτο έγινε  γιατί, ο πατέρας του, ήταν, κάποια εποχή, Πάρεδρος δηλαδή αναπληρωτής του Προέδρου.

 

Από εκεί και πέρα, όλοι οι απογονοί του, έμειναν με το παρατσούκλι «παρεδραίοι»

Κων/ντίνος Λάζος του Αθανασίου

Πριν χειροτονηθεί ιερέας ήταν ψάλτης στη Εκκλησία του χωριού μας. Το παρατσούκλι του ήταν «ου παππα Λάζους»

Κων/ντίνος Παπαευσταθίου του Ευσταθίου

Ήταν γιος του «παπα Σταθ’». Γι’ αυτό και το παρατσούκλι του ήταν  ο «Παπαδουκώστας», που σημαίνει ο Κώστας, ο γιος του παππά.

Αθανάσιος Παπαευσταθίου του Ευσταθίου

Πριν χειροτονηθεί ιερέας, ήταν ψάλτης στην Εκκλησία του χωριού μας. Το παρατσούκλι του ήταν ο «παπα Θανάης».

Αθανάσιος Πανταζής του Γεωργίου

Η φωτογραφία του προέρχεται από τη στρατιωτική του ταυτότητα, η οποία φέρει την ημερομηνία 17-3-1941. Έφερε το βαθμό του Υποδεκανέα νοσοκόμου.

 

Η γνώση του να κάνει ενέσεις, τον είχε κάμει περιζήτητο, στο χωριό. Το παρατσούκλι του ήταν ο Ζαχαράκης». Δεν είναι γνωστή η προέλευση του παρατσουκλιού.

 Δημήτριος Χριστόπουλος του Νικολάου

Το παρατσούκλι του ήταν «Μητσάκος» (χαϊδευτικό του Μήτσος), επειδή ήταν κάπως μικρόσωμος.

Στυλιανός Στρωματιάς του Γεωργίου

 

Το παρατσούκλι του ήταν ο «Στέλιος», επειδή ήταν ο μοναδικός Στυλιανός (Στέλιος) του χωριού μας.

Πρεσβύτερος Δημήτριος Σβέρκος (παππα Μήτσιους)

 

Ο «παππα Μήτσιους», πριν χειροτονηθεί ιερέας, ήταν, για πολλά χρόνια, ψάλτης στην Εκκλησία του χωριού μας. Δεν διετέλεσε ιερέας μας. Είχε διορισθεί ιερέας στο χωριό Κουμαρίτσι. Απεβίωσε στις 17 Απριλίου 2004, σε ηλικία 75 ετών.

Ιωάννης Παπακώστας του Ευσταθίου

 

Το παρατσούκλι του είναι «Γκιωνάκης», επειδή, τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, είναι αδρά σαν του αείμνηστου ηθοποιού Γκιωνάκη.

Χρήστος Αναγνώστου του Αθανασίου

 

Είναι ο τελευταίος των ψαλτάδων του χωριού μας (2004). Το παρατσούκλι του είναι «Μανώλης» επειδή βοσκούσε τα πρόβατά του με αυτά κάποιου βοσκού Μανώλη Λέντα.

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΙ

Σαν Εκκλησιαστικοί Επίτροποι πρόσφεραν, στην Εκκλησία, οι ακόλουθοι χωριανοί μας:

 

Ο Γεώργιος Πανταζής του Αποστόλου, ο Κωνσταντίνος Περβολιός του Ευθυμίου, ο Γεώργιος Ευθυμίου του Ιωάννου, ο Βασίλειος Ταραπέρας του Χρήστου, ο Γεώργιος Καρυώτης του Νικολάου, ο Ιωάννης Αναγνωστόπουλος του Ιωάννου, ο Ηλίας Καρμάλης, ο Κώστας Αναγνωστόπουλος του Ευθυμίου, ο Ιωάννης Σταθόπουλος του Αποστόλου, ο Χρήστος Αναγνωστόπουλος του Δημητρίου, ο Νικόλαος Καρυώτης του Σπύρου, ο Χρήστος Πανταζής του Παναγιώτου7,  ο Γεώργιος Κανατάς του Δημητρίου, ο Σπύρος Κανατάς του Δημητρίου, ο Λάζος Πανταζής του Γεωργίου, ο Χρήστος Πανταζής του Γεωργίου, ο Ευάγγελος Παλαιορούτης του Νικολάου, ο Ευθύμιος Αναγνωστόπουλος του Παναγιώτη, ο Ευθύμιος Καρυώτης του Αθανασίου, ο Αθανάσιος Λάζος του Κωνσταντίνου8,  ο Αθανάσιος Πανταζής του Γεωρίου9,  ο Σπύρος Καρμάλης του Αθανασίου, ο Γεώργιος Αναγνώστου του Δημητρίου, ο Γεώργιος Παπαευσταθίου του Κωνσταντίνου, ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος του Ευθυμίου, ο Βασίλειος Παπακώστας του Ευσταθίου, ο Ιωάννης Σβέρκος του Σωτηρίου, ο Λεωνίδας Περγολιός του Αλεξάνδρου και ο Νικόλαος Παλαιορούτης του Κωνσταντίνου

ΝΕΟΚΟΡΟΙ

Σαν Νεοκόροι αναφέρονται:

Η Παναγιώτα Καρμάλη του Κωνσταντίνου και ο Παναγιώτης Καρμάλης του Ιωάννου.

ΓΑΜΟΙ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙΩΤΩΝ

Στο Βιβλίο ΓΑΜΟΙ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙΩΤΩΝ, γίνεται λεπτομερής αναφορά για τους γάμους που έγιναν την περίοδο 1851 έως 1894.

ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Συμβόλαιο αγοράς του τσιφλικιού του Νικολάου Τράκα

Στο προαύλιο της παλιάς εκκλησίας υπογράφηκε, στις 27 Μαΐου 1923, το συμβόλαιο αγοράς του τσιφλικιού του Νικολάου Τράκα και της αδελφής του Ειρήνης Ρενδίνα από τους Κωσταλεξιώτες. Μπορούμε να διαβάσουμε περισσότερα στην ενότητα "ΑΓΟΡΑ ΤΣΙΦΛΙΚΙΩΝ".

 

Η τραμπάλα

Όταν ήμασταν μικρά παιδιά, οι πιο θαρραλέοι, σκαρφαλώναμε στην κορυφή του μεγάλου κυπαρισσιού. Για να ανέβουμε βρίσκαμε διόδους μέσα από τα πυκνά κλαδιά και, σιγά – σιγά, φτάναμε στην κορυφή. Βέβαια ήταν μεγάλη αποκοτιά  αυτό που κάναμε, αλλά ποιος σκέπτονταν και ποιος αντιλαμβάνονταν, στην ηλικία μας, τον κίνδυνο που υπήρχε, να πέσουμε και να σκοτωθούμε. Ορισμένοι μάλιστα, τραμπαλίζονταν10 στην κορυφή του κυπαρισσιού. Εξυπακούεται βέβαια, ότι, οι γονείς, μας έδιναν συμβουλές, να μην το κάνουμε αυτό, αλλά, όπως ήταν επόμενο, δεν έβρισκαν ανταπόκριση.

 

Το κιρκινέζι

Θα ήμουν 16 με 17 χρονών και, ένα καλοκαιριάτικο πρωινό, καθόμουνα στο βόρειο άκρο της Ράχης (Ράχης)11,   όπου ήταν και τρεις μεγάλες πέτρες, οι κουτρώνες (κοτρώνις) όπως τις λέγαμε. Την ώρα εκείνη περνούσε, από εκεί, ο Αγροφύλακας του χωριού μας, ο «Τσακλουπαναϊώτ’ς»12.

 

Την εποχή εκείνη, 1947 με 1948, οι Αγροφύλακες ήταν οπλισμένοι, από το Κράτος, με τυφέκια. Ο μπαρμπα «Παναϊώτ’ς» είχε, θυμάμαι, μία ιταλική αραβίδα13,  από αυτές που είχαν τη σπαστή ξιφολόγχη.  Στην  κορυφή του μεγάλου κυπαρισσιού είχε καθίσει ένα κιρκινέζι (κιρκινέζι)14.

 

Με το θράσος της μικρής ηλικίας λέω στον μπαρμπα «Παναϊώτ’»: «θα μ’ δώσεις μπάρμπα του τ’φέκι για να τ’φυκίσου του κιρκινέζι;» (θα μου δώσεις μπάρμπα το τουφέκι για να τουφεκίσω το κιρκινέζι;) και του το έδειξα που ισορροπούσε στην κορυφή του κυπαρισσιού. Δεν περίμενα, βέβαια, να μου το δώσει. Ο μπάρμπας, όμως, κοίταξε μία το κιρκινέζι και μία εμένα και, ανεπάντεχα και θέλοντας προφανώς να με δοκιμάσει, μου είπε «θα στου δώσου βρε» (θα σου το δώσω βρε) και, αμέσως, το ξεκρέμασε από τον ώμο του, το γέμισε και μου το έδωσε, κοιτάζοντάς με περιέργεια για να δει πως θα αντιδράσω.

 

Εγώ χτυποκάρδισα λίγο, αλλά πήρα αποφασιστικά το τουφέκι και, όρθιος όπως ήμουν, σκόπευσα όσο μπορούσα πιο σταθερά και πάτησα τη σκανδάλη. Με το «μπαμ» πάρ’ το κάτω το κιρκινέζι, το χτύπησα. Γεμάτος χαρά και υπερηφάνεια, για το κατόρθωμά μου, έδωσα το τουφέκι στο μπαρμπα «Παναϊώτ’» και αυτός μου είπε κατευχαριστημένος «μωρ’ ’σύ ’σι καλός !» (μωρέ εσύ είσαι καλός!).

 

Δεν χρειάζεται να σας πω, ότι, όποιον έβρισκα, του έλεγα για το επίτευγμά μου, αφού και τώρα (2015), ύστερα από 70 χρόνια περίπου, εξακολουθώ να το λέω!.Ο μπαρμπα «Παναϊώτ’ς» φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

Οι βώλοι

Το προαύλιο της εκκλησίας, εμείς τα μικρά παιδιά τότε, το χρησιμοποιούσαμε για να παίζουμε τους βώλους15.  Οι βώλοι ήταν ένα δημοφιλές παιχνίδι των αγοριών και συνίστατο, κυρίως, στην επιδεξιότητα κάθε παίκτη, να επιτυγχάνει, με το βόλο του, «καραμπόλες»  στο βώλο του αντιπάλου του. Όποιος πετύχαινε τις περισσότερες «καραμπόλες»16, αυτός είχε και τους περισσότερους βαθμούς και αυτός ήταν και ο νικητής. Οι βαθμοί που κέρδιζε ο νικητής πληρώνονταν, από τον ηττημένο, με ειδικές κάρτες, οι οποίες δεν ήταν τίποτε άλλο παρά τα καπάκια των κουτιών των τσιγάρων, τα οποία, στο εσωτερικό τους, είχαν απεικονίσεις των εργοστασίων κατασκευής των. Κατόπιν σιωπηρής αμοιβαίας συμφωνίας είχε προσδιορισθεί και η αξία των καρτών, η οποία εκφράζονταν σε αριθμό βαθμών. Ο καλύτερος «βωλαδώρος» της εποχής μας ήταν ο Σταθόπουλος Απόστολος του Ιωάννου, ο οποίος πετύχαινε τις πλέον ασυναγώνιστες καραμπόλες και είχε στην κατοχή του τις περισσότερες κάρτες. Το προαύλιο το χρησιμοποιούσαμε για τους αγώνες βώλων, γιατί ήταν το μόνο επίπεδο και οριζόντιο μέρος που επέτρεπε την εκτέλεση αυτού του παιχνιδιού.

 

Το μετερίζι

Η μάνδρα της εκκλησίας ήταν το καλύτερο και το πιο περιζήτητο μετερίζι (μιτιρίζι)17 για τον αμυντικό αγώνα κατά τη διάρκεια των σφοδρών πετροπολέμων, που διεξήγοντο μεταξύ των αγοριών της εποχής εκείνης! Αλλά τα σχετικά για το περήφανο, ευγενές και αριστοκρατικό αυτό παιχνίδι, τον πετροπόλεμο, θα τα πληροφορηθείτε διαβάζοντας την ενότητα «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΡΑΧΗ», στην οποία αναφέρεται και το «παιχνίδι» αυτό.

 

Η Βουλή των Κωσταλεξιωτών

Το δυτικό μέρος της εκκλησίας, πριν κατασκευασθεί ο πρόναος, ήταν, ας πούμε, η Βουλή των Κωσταλεξιωτών. Εκεί συγκεντρώνονταν για να συζητήσουν και να λύσουν όλα τα γενικότερα προβλήματα, που αφορούσαν όλο το χωριό. Κατ’ αρχήν οι «βουλευόμενοι»18  ήταν, κατά παράδοση,  μόνο άνδρες. Πολλές φορές το ενδιαφέρον επιλύσεως των προβλημάτων ξεπερνούσε τα Κωσταλεξιώτικα όρια και επεξετείνετο μέχρι και το διεθνή...περίγυρο. Το τι καβγάδες  λάβαιναν χώρα, εκεί, δεν περιγράφονται. Ούτε ο Όμηρος δεν πέτυχε να συνθέσει και να περιγράψει τέτοια ανακατοσούρα μεταξύ Ελλήνων και Τρώων, στην Τροία!. Όλοι είχαν δίκιο για τον εαυτό τους και, όλοι οι άλλοι, είχαν άδικο. Αλλά και το βρισίδι που αλληλοεκτοξεύονταν είναι ανεκδιήγητο. Που και που κραδαίνονταν και καμία μαγκούρα, αλλά ποτέ δεν χρησιμοποιούνταν και, πολύ περισσότερο, δεν εκτοξεύονταν. Η συνηθέστερη βρισιά ήταν το «ξεκουτάλης»19  (άντι ρε ξικ’τάλη). Και ο υβρισθείς ανταπέδιδε, για να μην φανεί, ότι αυτός υστερεί, με την εξής φράση «εγώ είμαι ρε ξεκουτάλης ή εσύ που είσαι τελείως κουτσιούκι»20  (’Γώ ’μι ρε ξικ’τάλης ή ’συ πού ’σι ντιπ21  κ’τσιούκι). Από το μηδέν φούντωνε, αιφνίδια, ο καβγάς και, αν τους άκουγε κάποιος που δεν τους ήξερε, θα νόμιζε ότι, τώρα, θα σφαγούν!. Και, όμως, ποτέ δεν γίνονταν αυτό. Υπήρχε, από έθιμο, μία σιωπηρή συμφωνία μεταξύ των Κωσταλεξιωτών, για το ποιες βρισιές επιτρέπονται και ποιες απαγορεύονται. Οι επιτρεπόμενες γίνονταν αποδεκτές εκατέρωθεν και η μόνη συνέπεια ήταν η ανταπόδοση παρομοίων ύβρεων. Οι απαγορευμένες αποφεύγονταν με θρησκευτική ευλάβεια. Δεν επιτρεπόταν, π.χ., η προσβολή των θείων ή της τιμής και υπόληψης και, ιδιαίτερα, της οικογενείας του άλλου. Αυτός ήταν κανόνας απαράβατος και κανένας δεν τον παρέβαινε. Κατά τα άλλα, οι Κωσταλεξιώτες, συζητούσαν μαλώνοντας και τελείωναν συμφωνώντας. Μόλις τελείωνε η «κουβέντα» (κ’βέντα) ήταν όλα μέλι και γάλα, σαν να μην έγινε τίποτε μεταξύ των. Και όχι μόνο αυτό αλλά πήγαιναν και στα διπλανά μαγαζιά και έπιναν κρασί και έτρωγαν κοκορέτσι22.  Αυτοί ήταν οι γραφικοί Κωσταλεξιώτες.

 

Designed and maintained by 4Point