Αγία Παρασκευή

Κατάλογος Βιβλίων

Στο τοπωνύμιο "Αγία Παρασκευή" υπήρχε μία ξεχασμένη αρχαία Εκκλησία, την οποία είχαν καταστρέψει, οι Τούρκοι, κατά την Επανάσταση της Παλιγγενεσίας του 1821. Η έρευνα που έγινε και τα ευρήματα που είχαν συγκεντρωθεί την αναβίωσαν και την έφεραν και πάλι στο προσκήνιο.

Η Αγία Παρασκευή είναι η μικρή Εκκλησία, που βρίσκεται δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουμε στην επόμενη φωτογραφία.

Ο Σπερχειός και εμείς

Η εκκλησία αυτή είναι καινούργια και χτίστηκε από τον αείμνηστο Τριαντάφυλλο Καρμάλη του Νικολάου. Η θέση της φαίνεται στην φωτογραφία 2.

Στο ίδιο μέρος ήταν, παλιά, πλούσιο Μοναστήρι.

 

Προς απόδειξη αυτού του γεγονότος παρουσιάζονται τα ακόλουθα στοιχεία:

Ο Στρατηγός, αγωνιστής του 1821, Γιάννης Ρούκης, καταγόμενος από το χωριό Αρτοτίνα, γράφει στα  απομνημονεύματά του για τον τραυματισμό που υπέστη κατά την πρώτη επίθεση των Επαναστατών κατά του «Πατρατζικίου»  με Αρχηγό τον Αθανάσιο Διάκο:

 

«Μετά δε την βαρείαν, αυτήν, πληγήν κατεβίβασαν αυτόν (εννοεί τον εαυτό του), επί φορείου, εις το Μπουγμήλον  της Υπάτης, εκείθεν δε διεύθυνεν  αυτόν, ο Αθανάσιος Διάκος, επί κραβάτου μετά συνοδείας δώδεκα ανθρώπων της εξουσίας… εις την Μονήν της Αγίας Παρασκευής παρά τω χωρίω Κωσταλέξι...».

 

Επομένως, δεν χωρά αμφιβολία, ότι, το 1821, υπήρχε, στη θέση της σημερινής Αγίας Παρασκευής, Μοναστήρι με το ίδιο όνομα.

Τόσο στη θέση της Εκκλησίας, όσο και στον περιβάλλοντα χώρο, βρέθηκαν πολλά σπασμένα μάρμαρα, που φαίνονται στις επόμενες φωτογραφίες και φυλάσσονται στο Λαογραφικό Μουσείο του Κωσταλεξίου.

Τα ανωτέρω μάρμαρα μας αποκαλύπτουν ότι εκεί, στην Αγία Παρασκευή, υπήρχε μεγάλη και πλούσια Εκκλησία και είναι σαφές ότι προέρχονται από βίαιη καταστροφή του Καθολικού.

 

Η Κωσταλεξιώτικη παράδοση δεν μας άφησε καμία πληροφορία, για το πώς έγινε η καταστροφή. Το πρόβλημα μου το έλυσε μία μαρμάρινη επιγραφή, η οποία είναι εντοιχισμένη στον τοίχο του Μοναστηριού των Αγίων Ταξιαρχών, το οποίο είναι επάνω στην Οίτη νότια του χωριού Κομποτάδες και φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

ΩΚΟΔΟΜΗΘΗ ΕΠΙ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕ

ΩΣ ΠΕΡΙ ΤΑ ΜΕΣΑ Της ΕΚΕΤΟΝΤΑΕ

ΤΗΡΙΔΟΣ.  ΕΠΥΡΠΟΛΗΘΗ ΕΝ ΕΤΕΙ 1821

ΥΠΟ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΗΓΕΡΘΗ

ΔΑΠΑΝΗ Ν. ΠΑΠΑΡΟΥΝΙ ΕΚ ΚΟΜΠΟ

ΤΑΔΩΝ ΕΝ ΕΤΕΙ 1891 ΙΟΥΝΙΟΥ.

Ο ΚΤΗΤΟΡ  Ι. Δ. ΒΛΑΧΟΣ ΚΟΝΙΣΟΤΗΣ

Ο Ιουστινιανός ήταν Αυτοκράτορας από το 527 μέχρι το 565 μ. Χ. Συνεπώς, όταν γράφει «περί τα μέσα της εκατονταετηρίδος», εννοεί τα μέσα της εκατονταετηρίδος από 500 μέχρι 600 μ. Χ. Άρα το Μοναστήρι των Αγίων Ταξιαρχών κτίσθηκε περί το 550 μ. Χ. Ο Ιουστινιανός, εκτός των άλλων πολλών έργων τα οποία κατασκεύασε, έκτισε και πολλούς ναούς και μοναστήρια. Στα πλαίσια αυτά κτίσθηκε και το Μοναστήρι των Αγίων Ταξιαρχών. Ο Ιουστινιανός είναι αυτός ο οποίος έκτισε και το ναό της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινοπόλεως.

 

Το ενδιαφέρον σημείο της επιγραφής, για μας, είναι αυτό που αναφέρεται στην καταστροφή του Μοναστηριού, από τους Τούρκους, το 1821. Φαίνεται ότι ο Τούρκοι, τότε, διενήργησαν εκστρατεία καταστροφής των Μοναστηριών, για να στερήσουν του Αγωνιστές από την περίθαλψη και την πάσης φύσεως βοήθεια, την οποία παρείχαν σ’ αυτούς.

 

Από την καταστροφή αυτή δεν γλίτωσε και το δικό μας Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής. Η μεταφορά του τραυματισμένου Γιάννη Ρούκη σ’ αυτό, από τον Αθανάσιο Διάκο, μαρτυρεί την αναμφισβήτητη συμμετοχή του Μοναστηριού στον Ιερό Αγώνα του 1821.

 

Κατά τις μαρτυρίες των χωριανών, όταν έσκαβαν για να διευθετήσουν το χώρο στον οποίο θα κτίζονταν το καινούργιο εκκλησάκι, βρέθηκαν θεμέλια κτιρίου. Κατά πάσα πιθανότητα, τα θεμέλια αυτά, να ανήκουν στο καθολικό του Μοναστηριού.

 

Από όσα εκτέθηκαν ανωτέρω θεμελιώνεται, απολύτως, η άποψη της υπάρξεως του Μοναστηριού της Αγίας Παρασκευής, το οποίο καταστράφηκε, πιθανότατα, από τους Τούρκους, λόγω της αναμφισβήτητης συμμετοχής του στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821.

 

Designed and maintained by 4Point